Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Tegulan Yakup Temel
Шу ПцIанэ Savunmasız Atlı
08 Haziran 2010 Salı Saat 15:37

Шу  пцIанэ  хъунщIэгъуафIэщ» Зы адыгэ псалъэжь.
“Silahsız atlıyı alt etmek kolaydır” Bir Adıge(Çerkes) özdeyişi.

Iулыдж иIэрэ  хабзэ-бзыпхъэ  ищIэуэ  хэгъуэгум къинэжа   ипэрей адыгэ лIыжьхэм ящыщ  зыуэ  щыт Иуан Зэки, «бзэмрэ хабзэмрэ  щымыIэжьмэ лIо адыгагъэр,хэт адыгэр?» жери тхьаусыхащ, итIанэи, «Зэрыпсалъэр  мыадыгэбзэмэ, къипсэлъыр адыгагъэм хуэмгъэзамэ, и щытыкIэ-кIэлъызехьакIэкIэ зэрыадыгэр  къуимгъащIэмэ , ар адыгэм  къилъхуауэ щытми къикIын щыIэкъым» жери пищэжьащ.

Yol yordam bilen, eskilerden kalmış  karizmatik Adıge büyüklerinden biri olan Yıvan Zeki,  “Dil ve kültür kalmamışsa, Adıgelik nedir, Adıge kimdir?” diye hayıflandı, sonrada  “Kullandığı dil Adıgece , konuştuğu konu Adıgağa’ya yönelik ve onun yararına değilse ve hal ve hareketlerinden Adıge olduğu anlaşılmıyorsa, onu Adıge doğurmuş olsada bir önemi yoktur” diye sözlerine devam etti.

Адыгэ нэхъыжьыфIым , и гукъеуэр  нахуэуэ  утыку кърилъхьат.

Değerli Adıge büyüğü,endişelerini açıkça ortaya koymuştu.

Нобэрей  адыгэхэм ,я лъэпкъыщхьэр  хъумэнымрэ егъафIэкIуэнымрэ   хуэгъэзауэ , мы тIур зэдахьыурэ лъэныкъуитIкIэ  мылэжьэну Iэмал иIэкъым,

Bu günkü  Adıgeler (Çerkesler),ulusal kimliklerinin korunması ve geliştirilmesi uğraşlarında, iki  konuyu birlikte yürütmek  zorundalar,

Зыр,  щIэныгъэкIэ, экономыкэкIэ,  политыкэкIэ ,гъуазджэкIэ  заужьу  дунейм  лъэ быдэкIэ зэрытеувэныр,

Birincisi, bilimde, ekonomide, siyasette ve sanatta ilerleme  göstererek dünyada sağlam bir yer edinmeleri,

Адрейри, лъэпкъыр  лъэпкъыуэ   къызтезгъанэ  бзэмрэ щэнхабзэмрэ   зыIэщIэмгъэкIынращ.Бзэм, а лъэпкъым и гэнэтик кодхэр хэпщащи,бзэр имIижмэ лъэпкъри хэпцIыхукIыжыркъым.

Diğeride, bir ulusu ulus olarak belirleyen dil ve kültürel değerlerin korunmasıdır. Dil, bir halkın genetik kodlarını içermekte olup, genetik kodlarını yitirmiş  bir halkın kimliği kalmaz.

Мы  тIуми  хуэмбэлэрыгъуу,  зэхуэдэ  пщIэ хуэщIауэ   зэдэхьын  хуейщ.

Bu iki konuya eşit önem vererek birlikte yürütülmesi gerekir.

«Бзэмрэ  хабзэмрэ  нобэ димыIэжми  ягъэкIынкъым , ахэр  иужькIэ  къэтщтэжми  хъунущ, нэхъыщхьэр етхьакI политикэ Iуэхухэращ  , экономикэкIэ лъэщ дызэрыхъунращ»  жыпIэнри, дунейм къыщыхъу-къыщыщIэхэм  гупсэхуу  ущымгъуазэуэ лъэпкъым  ифI зыхэлъ  политикэ Iуэхугъэхэр  дахэ-дахэуэ зомгъэкIуэфынри,мылкукIэ, щIэныгъэкIэ   хэуныкъуэ хуэчэму зкъэбгъэнэнэри щыуагъэщ.

“Dil ve kültürü şimdilik kaybetmiş olsakta o kadar önemli değil, sonradan onları tekrar edinebiliriz, önemli olan politik ve ekonomik olarak güçlü olmaktır” demekte, uluslar arası politikalardan habersiz ve politik olarak tepkisiz olup sadece dil ve kültürel değerler ile ilgilenmekte aynı derecede eksik ve yanlış bir davranıştır.

ИщхьэкIэ зи цIэ къитIуа  Иуан  Зэки  зэрижиIам  хуэдэуэ,бзэмрэ  културэмрэ  щымыIэжмэ  адыгагъэри  зэрыщымэIжыным и къыдэкIуэуэ,ахэр  зыхэмылъыж  адыгэри,  «Шу  пцIанэр  зэрыхъунщIэгъуафIэм» ещхьыуэ, хэгъапсыхьыжыгъуафIэ   хъуа  адыгэщ.

Yukarıda ismini andığımız Yıvan Zeki’nin söylediği gibi, dil ve kültür  yoksa Adıgeğa’nın da kalmayacağı gibi, bu özellikleri kalmamış Adıgede, bir Çerkes özdeyişininin de ifade ettiği şekliyle “Savunmasız kalmış atlı” gibidir.

Iэщэ-фащэ зымIыгъ  шур пхъунщIэныр зэрытыншым ещхьыуэ, бзэр зымыщIэж, хабзэ-бзыпхъэ зыхэмылъыж адыгэри, зыхэс лъэпкъым хэгъэшыпсыхьыжынри тынш  мэхъу.

Silahsız kalmış atlıyı alt etmek nasıl ki  kolaysa,dilinden ve kültüründen yoksun kalmış bir Adıge’nin de, bulunduğu toplum içinde asimile olmasıda o kadar kolay olur.

ЖызIэнуращи, нобэ, бзэмрэ хабзэмрэ  адыгэм зэрызихъумэну и Iэщэ-фащэщ,

Demek istediğimiz odur ki,dil ve kültürel kimlik özellikleri,günümüzde bir Adıge’nin asimilasyona karşı  kendini koruyacağı silahlarıdır.

Бзэр зыIурымылъыж, щэнхабзэр  зыхэмылъыж адыгэр  шу  пцIанэм хуэдэуэ  къонэ!

Dilini ve kültürünü kaybetmiş bir  Adıge(çerkes), silahsız ve “savunmasız bir atlı” olarak  kalmakta!

Аращи,  адыгэхэр  шу  пцIанэуэ  зыкъэдывымгъанэ!

O halde Adıgeler, “ silahsız bir  atlı”  olarak kalmayalım!

Тэгъулан  Екъуб


Bu yazı toplam 2436 defa okundu.





Bu yazıya yorum eklenmemiştir.
Sitemizin hiçbir vakıf, dernek vs. ile ilgisi yoktur. Sitede yayınlanan tüm materyallerin her hakkı saklıdır. Sitemizde yayınlanan yazı ve yorumların sorumluluğu tamamen yazarına aittir.
Siteden kaynak gösterilmeden yazı kopyalanamaz.
Copyright © Cherkessia.Net 2009 İletişim: info@cherkessia.net